fa ارزش تشخیصی سی‌تی اسکن با قدرت تحلیلی بالا در سل فعال ریوی رادیولوژی Radiology تحقيقي Original Articles زمینه و هدف : تشخیص سل ریوی در برخی موارد به دلیل در دسترس نبودن روش‌های تشخیص کلینیکی و پاراکلینیکی که از دقت و سرعت تشخیصی بالا برخوردار باشند؛ مدت‌ها پس از ابتلا صورت می‌پذیرد. این مطالعه به منظور تعیین ارزش تشخیصی سی‌تی اسکن با قدرت تحلیلی بالا در سل فعال ریوی انجام شد. روش بررسی : این مطالعه تشخیصی غربالگری روی 135 بیمار با تشخیص احتمالی سل فعال ریوی بستری شده در مرکز آموزشی درمانی پنجم آذر گرگان که طبق نظر پزشک معالج در روند معالجات به HRCT (high resolution computed tomographic scan) نیاز داشتند؛ در سال‌های 89-1388 انجام شد. بیماران با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و از نظر سیر آزمایشات، اسمیر و کشت خلط بررسی شدند. بیمارانی با نتیجه اسمیر و کشت خلط منفی، به عنوان گروه سالم واقعی (64 نفر) در نظر گرفته شدند. نتایج HRCT بین گروه مورد (71 نفر) و سالم واقعی مقایسه شد. درگیری ریوی با تظاهر کاویته و یا ندول‌های کوچک با حدود مشخص به عنوان مناسب‌ترین حالت برای تعیین وجود درگیری ریوی مثبت در HRCT در بیماری سل فعال ریوی تعیین شد. پس از گزارش سی‌تی اسکن‌های با قدرت تحلیلی بالا توسط رادیولوژیست، حساسیت و ویژگی آن مشخص گردید. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS-16 و آزمون Chi-Square تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها : حساسیت، ویژگی، ارزش اخباری مثبت و منفی HRCT در سل فعال ریه به ترتیب 97.2%، 71.9% ، 79.3% و 95.8% حاصل شد. درگیری لوب فوقانی و میانی ریه راست و لوب فوقانی ریه چپ در گروه مورد به‌طور معنی‌داری بیشتر از گروه سالم واقعی بود (P<0.05). نتیجه‌گیری : نتایج این مطالعه نشان داد که سی‌تی اسکن با قدرت تحلیلی بالا دارای حساسیت و ویژگی بالایی در تشخیص سل فعال ریوی است و از آن به عنوان یک روش تشخیصی سریع به خصوص در بیماران با شک بالینی قوی و اسمیر منفی می‌توان استفاده نمود. Background and Objective: Since accurate and quick clinical and paraclinical diagnostic methods are not available, in some cases diagnosis of active pulmonary tuberculosis occurs after considerable time from the onset of disease. This study was designed to determine the diagnostic value of High Resolution Computed Tomographic (HRCT) scan in active pulmonary tuberculosis, in Gorgan, Golestan province, North of Iran. Materials and Methods: This diagnostic screening study was carried out on 135 (79 male and 56 female) hospitalized patients suspected with active pulmonary tuberculosis, and HRCT was used in their course of treatment as recommendation of their clinician. The patients were chosen from 5th Azar hosptial during 2009-10. Also it should be mentioned that patients were selected on avaliabity bases, and they were examined by smear, and sputum culture. The patients with negative smear and culture were set up as true healthy group (64 subjects). The lung or small nuddles in HRCT was considered as proper position of lung involvument in active lung pulmonary. The HRCT findings between the case group (71 subjects) and healthy group were compared. According to HRCT findings, the sensitivity and specifity were determined for each patient. Data were analyzed using SPSS-16 and Chi-Square test. Results: In this study, sensitivity, specificity, positive predictive value and negative predictive value of HRCT in active pulmonary tuberculosis were equal to 97.2%, 71.9%, 79.3% and 95.8% respectively. Involvement of upper and middle lobe of the right lung and upper lobe of the left lung were significantly higher than the control group (P<0.05). Conclusion: This study showed that HRCT has high sensitivity and specificity in diagnosis of active pulmonary tuberculosis and can be used as a quick diagnostic way in active pulmonary tuberculosis, especially in patients with strong clinical suspicion and negative smear. سل فعال ریه , سی تی اسکن با قدرت تحلیلی بالا , اسمیر خلط , کشت خلط Active pulmonary tuberculosis, High resolution computed tomographic scan, Smears of sputum, Culture of sputum 70 75 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-634&slc_lang=fa&sid=1 Khodabakhshi (MD) بهناز خدابخشی behkhoda@yahoo.com Yes Associate Professor, Department of Infectious Diseases, Golestan University of Medical Sciences, Golestan Research Center of Gastroentrology and Hepatology, Gorgan, Iran دانشیار گروه بیماری‌های عفونی، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات گوارش و کبد گلستان، دانشگاه علوم پزشکی گلستان Asali A (MD) علی عسلی No Asisstant Professor, Radiologist, Department of Infectious Diseases, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran رادیولوژیست، استادیار گروه بیماری‌های داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان Behnampour N (MSc) ناصر بهنام پور No Academic Insrtuctor, Department of Public Health, School of Health, Hematology and Oncology Research Center, Golestan University of Medical Sciences,Gorgan, Iran دانشجوی دکتری تخصصی آمار حیاتی، مرکز تحقیقات هماتولوژی و انکولوژی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان Abbasi A (MD) عبداله عباسی No Associate Professor, Department of Infectious Diseases, Golestan University of Medical Sciences, Golestan Research Center of Infectious Diseases, Gorgan, Iran دانشیار گروه بیماری‌های عفونی، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات بیماری‌های عفونی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان Adel Barkhordar AR (MD) علیرضا عادل برخوردار No General Physician پزشک عمومی Hashemi Frad A آیدا هاشمی فرد No Student of Medicine, Faculty of Medicine, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran دانشجوی رشته پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان