پرسش های متداول در خصوص نحوه استفاده از هوش مصنوعی در مقاله
پرسش ۱. آیا استفاده از ابزار هوش مصنوعی برای ویرایش و اصلاح نگارشی مقاله مجاز است؟
پاسخ: بله
استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی صرفاً برای اصلاح گرامر، رفع اشکالات ساختاری جملات، روانی متن و یا بازنویسی علمی (بدون تغییر در مفاهیم، داده ها و استدلال پژوهشی) مجاز است. با این حال مسؤولیت نهایی صحت و کیفیت متن ویرایش شده بر عهده نویسنده است.
پرسش ۲. تفاوت ویرایش زبانی با تولید محتوا چیست؟
پاسخ: ویرایش زبانی مانند اصلاح دستور زبان، املاء، نشانه گذاری، روانی متن و انسجام در متن نوشته شده توسط نویسنده، استفاده مجاز از هوش مصنوعی است. البته به شرطی که معنا و محتوای علمی حفظ شود و استفاده از ابزار اعلام گردد؛ اما استدلال، تحلیل یا نوشتن بخش های اصلی مقاله توسط هوش مصنوعی مجاز نیست. نویسنده باید متن مقاله را شخصاً نگارش و بازبینی نموده باشد و مسؤولیت آن را بپذیرد.
پرسش ۳. آیا می توان از هوش مصنوعی برای تحلیل داده ها و یا تولید نتایج استفاده نمود؟
پاسخ: خیر
استفاده از هوش مصنوعی برای تولید، دستکاری، شبیه سازی یا ساختگی کردن داده های پژوهشی و نیز تولید نتایج آزمایشگاهی به هر شکل ممنوع است. اگر از ابزارهای محاسباتی یا مدلهای یادگیری ماشین به عنوان بخشی از متدلوژی پژوهش خود استفاده کرده اید؛ باید به صراحت نام ابزار، نسخه و نحوه استفاده از آن را در بخش روش بررسی افشا نمایید.
پرسش ۴. آیا ابزار هوش مصنوعی می تواند به عنوان نویسنده در مقاله ذکر شود؟
پاسخ: خیر
ابزارهای هوش مصنوعی واجد شرایط نویسندگی نیستند. ابزارهای هوش مصنوعی شخصیت حقوقی، توانایی پذیرش مسؤولیت و امکان پاسخگویی در باره اصالت و صحت مقاله را ندارند. بنابراین نباید به عنوان نویسنده معرفی شوند. مسؤولیت تمام محتوای مقاله برعهده نویسندگان انسانی است.
پرسش ۵. آیا منابع و استنادهای پیشنهادی هوش مصنوعی قابل استفاده هستند؟
پاسخ: منابع پیشنهادی هوش مصنوعی ممکن است نادرست، ناقص یا ساختگی باشند. نویسنده باید وجود مشخصات کتاب شناختی، ارتباط و محتوای هر منبع را با مراجعه به منبع اصلی بررسی کند. تنها منابعی که به طور مستقل صحت سنجی شده اند باید در مقاله وارد شوند. نویسنده نباید به منابع، مقالات یا اطلاعاتی که صرفاً توسط هوش مصنوعی تولید یا پیشنهاد شده اند و شاید اصلاً وجود خارجی ندارد یا راستی آزمایی نشده اند استناد کند. تمامی ارجاعات و منابع باید واقعی، معتبر و توسط شخص نویسنده بررسی و تایید شده باشند. استناد به منابع ساختگی هوش مصنوعی منجر به رد مقاله خواهد شد.
پرسش ۶. چگونه باید استفاده از هوش مصنوعی را افشا کرد؟
پاسخ: اگر در هر مرحله ای از پژوهش یا نگارش (به جز اصلاحات جزئی گرامری) از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده کرده اید؛ شما موظف هستید این موضوع را در هنگام ارسال مقاله (Submission) به مجله اطلاع دهید.
نویسندگان باید نحوه استفاده از ابزار هوش مصنوعی و اینکه کدام قسمت از محتوای تولید شده توسط هوش مصنوعی انجام شده است را شرح دهند و در بخش روش بررسی با ذکر نام ابزار و دلیل استفاده، اعلام نمایند. همچنین در بخش تشکر و قدردانی به صراحت ذکر شود که از هوش مصنوعی در چه موردی استفاده شده است.
پرسش ۷. به چه صورتی بایستی در مقاله اعلام گردد که از هوش مصنوعی استفاده شده است؟
پاسخ: نویسندگان باید مشخص نمایند که از کدام مدل هوش مصنوعی، در چه زمانی و توسط چه کسی استفاده شده است. نویسندگان باید نوع ابزارهای هوش مصنوعی و ابزارهای ماشینی، مشخصات فنی مانند نام کامل ابزار، نسخه و مدل آن را مشخص نمایند.
پرسش ۸. عدم افشای استفاده از هوش مصنوعی چه عواقب و پیامدهایی بدنبال خواهد داشت؟
پاسخ: عدم افشا، ارائه محتوای تولید شده هوش مصنوعی به نام نویسنده، استنادهای جعلی، دستکاری داده ها یا نقض محرمانگی می تواند مصداق تخلف از اخلاق نشر تلقی شود. بسته به ماهیت و شدت تخلف، مجله می تواند فرایند بررسی را متوقف کرده و یا اصلاحیه صادر کند و یا مقاله را ریجکت نماید و یا مقاله را ریترکت (Retracted paper) نموده و این تخلف پژوهشی را به افراد و یا نهادهای مربوطه اطلاع داده و اعلام نماید.
پرسش ۹. اگر مقاله پس از انتشار، حاوی محتوا یا استنادهای تولید شده توسط هوش مصنوعی تایید نشده شناخته شود؛ چه عواقب و پیامدهایی بدنبال خواهد داشت؟
پاسخ: پس از انتشار مقاله مطابق با قوانین اخلاق نشر، اگر مشخص شود که نویسنده استفاده از هوش مصنوعی را پنهان کرده و یا از آن برای تولید داده و یا منابع جعلی و نادرست استفاده نموده است؛ مجله حق دارد ضمن بازپس گیری مقاله (Retract)، موضوع را با ذکر نام نویسندگان به افراد یا نهادهای مربوطه اعلام نماید که ممکن است به قرارگیری اسم نویسنده در لیست سیاه منجر شود.
|